Միանում ենք հայերին` սգալով և տուրք մատուցելով Սումգայիթում զոհ գնացածների հիշատակին։
Միանում ենք հայերին` սգալով և տուրք մատուցելով Սումգայիթում զոհ գնացածների հիշատակին։
ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը հրապարակում է արել․
«Այսօր մենք միանում ենք հայերին` սգալով և տուրք մատուցելով 1988թ․ Սումգայիթում զոհ գնացածների հիշատակին»։
Հիշեցնենք, որ 38 տարի առաջ այս օրը սկսվեց Խորհրդային Ադրբեջանի Սումգայիթ քաղաքում ադրբեջանական իշխանությունների կողմից պետական մակարդակով կազմակերպվեց քաղաքի հայ ազգաբնակչության եղեռն և զանգվածային տեղահանություն։ Հայ ազգի դեմ իրականացրած այս հանցագործության նպատակն էր կանխել Արցախյան շարժումը, հայերին ահաբեկելով նոր արյունահեղ գործողությունների հեռանկարով՝ կանխել Արցախյան ազատագրական պայքարի տարածումը։ Եղեռնագործության նախօրեին Խորհրդային Ադրբեջանի կուսակցական գործիչ Է. Ասադովը սպառնացել է հայերի նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելու նպատակով բազմահազար ադրբեջանցիների արշավ կազմակերպել դեպի ԼՂԻՄ։ Փետրվարի 26-ին՝ դեպքերից մեկ օր առաջ, Միխայիլ Գորբաչովը հայ մտավորականների հետ հանդիպման ժամանակ «մտավախություն» էր հայտնել Բաքվում ապրող ավելի քան 200.000 հայերի անվտանգության ապահովման շուրջ՝ այն ուղղակիորեն կապելով ԼՂԻՄ-ը Հայաստանի ԽՍՀ-ին վերամիավորվելու արցախահայության պահանջի հետ։
ՀՀ
«ՀՀ»-ն Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական հապավումն է, ոչ թե կոնկրետ վայր կամ մշակութային օբյեկտ։ Այն որպես անկախ պետություն հռչակվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Խորհրդային Միության փլուզման ընթացքում, սակայն հայկական պետականության ավանդույթները և պատմությունը հասնում են դարեր առաջ՝ սկսած Ուրարտուից ու Մեծ Հայքի թագավորությունից։
ԱՄՆ դեսպանատուն
ԱՄՆ դեսպանատունը Հայաստանում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դիվանագիտական ներկայացուցչությունն է, որը գտնվում է Երևանում։ Այն հիմնադրվել է 1992 թվականին՝ Հայաստանի անկախություն ձեռք բերելուց հետո, երկկողմ հարաբերությունների զարգացման համար։ Դեսպանատունը ծառայում է որպես երկու երկրների միջև քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կապերի հիմնական կենտրոն։
Սումգայիթ
Սումգայիթը Ադրբեջանի խոշոր արդյունաբերական քաղաք է, որը գտնվում է Կասպից ծովի ափին։ Այն հիմնադրվել է 1949 թվականին՝ որպես խորհրդային ժամանակաշրջանի կարևոր քիմիական և մետալուրգիական կենտրոն։ Քաղաքը, սակայն, ցավալիորեն հայտնի է նաև 1988 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած հայ բնակչության դեմ ուղղված զանգվածային բռնություններով, որոնք խորհրդային Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ բռնության սկզբնավորող դրվագներից էին։
Խորհրդային Ադրբեջան
«Խորհրդային Ադրբեջան» տերմինը վերաբերում է Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությանը (ԱԽՍՀ), որը գոյություն է ունեցել 1920-1991 թվականներին՝ որպես Խորհրդային Միության մաս։ Այն հիմնադրվել է բոլշևիկյան զորքերի կողմից Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության՝ առաջին մուսուլմանական հանրապետության անկումից հետո և դարձել է խորհրդային արդյունաբերականացման ու կոլեկտիվացման կարևոր կենտրոն։ Հանրապետության մայրաքաղաքը Բաքուն էր, որը զարգացավ որպես խոշոր նավթային և մշակութային հանգույց։
Արցախ
Արցախը պատմական հայկական տարածաշրջան է, որը ներկայումս մեծ մասում գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Այն ունի հարուստ մշակութային ժառանգություն՝ ներառյալ հարյուրավոր հայկական վանքեր, խաչքարեր և ամրոցներ, որոնց թվում է հայտնի Գանձասարի վանքը (հիմնադրված 10-րդ դարում)։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում տարածաշրջանը եղել է հայ-ադրբեջանական հակամարտության կենտրոնում, ինչը հանգեցրել է 2023 թվականին հայկական զորքերի դուրսբերմանը և տասնյակ հազարավոր հայ բնակիչների տեղահանությանը։
ԼՂԻՄ
«ԼՂԻՄ»-ը (Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ) պատմական հայկական տարածք է, որը 1923 թվականին ԽՍՀՄ կողմից վարչականորեն ներառվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի կազմի մեջ։ 1988-1994 թվականների ազատագրական պատերազմի արդյունքում ձևավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որը գոյատևեց մինչև 2023 թվականը, երբ Ադրբեջանի ռազմական գործողությունից հետո տարածքն ամբողջությամբ անցավ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։
Հայաստանի ԽՍՀ
«Հայաստանի ԽՍՀ» (Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն) կազմավորվել է 1920 թվականի դեկտեմբերին՝ որպես Խորհրդային Միության հանրապետություն, և գոյություն է ունեցել մինչև 1991 թվականը։ Այս ժամանակահատվածում Հայաստանը անցել է բռնատիրական կոմունիստական կարգերի, ինդուստրացման ու կոլեկտիվացման, ինչպես նաև 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի և Արցախյան շարժման փորձություններով։ Հանրապետության փլուզումը հանգեցրեց Հայաստանի անկախությանը 1991 թվականի սեպտեմբերին։
Բաքու
Բաքուն Ադրբեջանի մայրաքաղաքն է և Կասպից ծովի ամենամեծ նավահանգիստը։ Քաղաքի պատմությունը թվագրվում է հնագույն ժամանակներից, իսկ միջնադարում այն եղել է Շիրվանշահերի պետության կարևոր կենտրոն։ Այսօր Բաքուն հայտնի է իր «Կրակե աշտարակներով», Իչերի Շեհեր հին քաղաքամասով և ժամանակակից ճարտարապետությամբ։
